ChatGPT ጠቃሚ ሊሆን ይችላል፤ ግን ሁልጊዜ ትክክል አይደለም

ChatGPT በሰለጠነበት ውሂብ ውስጥ ባሉ ስርዓተ ጥለቶች ላይ ተመስርቶ ጠቃሚ መልሶችን እንዲሰጥ ተዘጋጅቷል። ነገር ግን እንደ ማንኛውም የቋንቋ ሞዴል፣ የተሳሳቱ ወይም አሳሳች ውጤቶችን ሊያመነጭ ይችላል። አንዳንድ ጊዜ፣ መልሱ የተሳሳተ ሲሆን እንኳን፣ በእርግጠኝነት የተናገረ ሊመስል ይችላል።

ይህ ክስተት ብዙ ጊዜ ቅዠት ተብሎ ይጠራል። ይህም ሞዴሉ እንደሚከተሉት ያሉ፣ ከእውነታው ጋር የማይጣጣሙ መልሶችን ሲያመነጭ ነው፦

• የተሳሳቱ ትርጓሜዎች፣ ቀናት ወይም መረጃዎች

• የፈጠራ ጥቅሶች፣ ጥናቶች፣ የምንጭ ጥቆማዎች ወይም ወደሌሉ ምንጮች የሚያመለክቱ ማጣቀሻዎች

• ግልጽ ላልሆኑ ወይም ውስብስብ ለሆኑ ጥያቄዎች ከመጠን በላይ በእርግጠኝነት የሚሰጡ መልሶች

ለዚህም ነው ተጠቃሚዎች ChatGPT የሚሰጣቸውን መልሶች በጥንቃቄ እንዲመረምሩና ጠቃሚ መረጃዎችን ከአስተማማኝ ምንጮች እንዲያረጋግጡ የምናበረታታው።

አዳዲስ መሣሪያዎች የመረጃን ትክክለኛነት ሊያሻሽሉ ይችላሉ

እንደ ደንበኝነት ዕቅድዎ፣ ChatGPT ይበልጥ ወቅታዊ ወይም ሊረጋገጥ በሚችል መረጃ ላይ ተመስርቶ እንዲመልስ የሚረዱትን መሣሪያዎች ሊጠቀም ይችላል፦

ChatGPT ሁሉንም ነገር አያውቅም

የቅርብ ጊዜ ሞዴሎቻችን ከፍተኛ ችሎታ ቢኖራቸውም፣ ውስንነቶች አሏቸው፦

• የመጨረሻው የዕውቀት ደረጃ፦ ሞዴሎቹ እስከ አንድ የተወሰነ ጊዜ ባለው ውሂብ የሰለጠኑ ናቸው። መሣሪያዎችን ካልተጠቀሙ በስተቀር፣ መልሶቻቸው ከዚያ በኋላ ስለተከሰቱ ክስተቶች መረጃ አያካትቱም።

• በእርግጠኝነት መናገር ታማኝ መሆንን አያረጋግጥም፦ ሞዴሉ የተሳሳቱ መልሶችን እንኳን በከፍተኛ እርግጠኝነት ሊያቀርብ ይችላል።

• የመዳረሻ እጥረት፦ በቴክኒክ ችግሮች፣ ክፍያ በሚጠይቁ የመዳረሻ ገደቦች ወይም በrobots.txt በኩል በተቀመጡ ምርጫዎች ምክንያት፣ ሞዴሉ ከአንድ ድረ ገጽ ተገቢውን መረጃ ማግኘት ላይችል ይችላል።

• አድሏዊነት እና ከመጠን በላይ ማቅለል፦ በአንዳንድ ሁኔታዎች ሞዴሉ፦

  • አንድን አመለካከት እንደ ፍጹም እውነት ሊያቀርብ ይችላል

  • ውስብስብ ወይም ስውር ልዩነቶች ያሏቸውን ጉዳዮች ከመጠን በላይ አቅልሎ ሊያቀርብ ይችላል

  • በሳይንስ ማህበረሰብ ያለውን ስምምነት ወይም የማህበራዊ ክርክርን ክብደት በተሳሳተ መንገድ ሊያቀርብ ይችላል

በሰው ሠራሽ አስተውሎት የተፈጠረ ጽሑፍ እና የጸሐፊው ማንነት

ChatGPT አንድ ጽሑፍ በሰው ሠራሽ አስተውሎት የተፈጠረ መሆኑን ወይም ራሱ የጻፈው መሆኑን በአስተማማኝ ሁኔታ መወሰን አይችልም። ለሚከተሉት ዓይነት ጥያቄዎች መልሶችን ሊፈጥር ይችላል፦ “ይህን ድርሰት የጻፍከው አንተ ነህ?” ወይም “ይህ በሰው ሠራሽ አስተውሎት የተጻፈ ሊሆን ይችላል?” እነዚህ መልሶች ጽሑፉን ማን እንደጻፈው የሚያሳዩ አስተማማኝ ማስረጃዎች አይደሉም።

ChatGPT ኢንተርኔትን የመጠቀም ችሎታው

በአጠቃላይ፣ አዎ። የተወሰኑ መሣሪያዎች ካልነቁ በስተቀር ChatGPT ድርን አይፈልግም፤ ሆኖም እነዚህ መሣሪያዎች በሁሉም ሞዴሎች ውስጥ በነባሪነት ነቅተዋል።

• ፍለጋ ሳይነቃ ሲቀር፦ መልሶች ሞዴሉ በስልጠና ወቅት በተማረው ላይ የተመሰረቱ ይሆናሉ።

• ፍለጋ ወይም ጥልቅ ምርምር ሲጠቀም፦ በቅጽበት የድር ምንጮችን በማግኘትና በመጥቀስ፣ ጥያቄዎችን ይበልጥ ወቅታዊ በሆነ መረጃ ሊመልስ ይችላል።

ፍለጋ መንቃቱን ለማረጋገጥ፣ በChatGPT ውስጥ ሲተይቡ የፍለጋ ወይም የጥልቅ ምርምር አዶዎች በጽሑፍ ማስገቢያው አሞሌ ውስጥ እንደነቁ፣ ወይም በመልሱ ውስጥ የድር ምንጮች እንደተጠቀሱ ይመልከቱ።

ChatGPTን በኃላፊነት ለመጠቀም ተግባራዊ ምክሮች

• ChatGPTን እንደ የመጀመሪያ ረቂቅ ይጠቀሙበት፣ እንደ የመጨረሻ ምንጭ አይደለም። እባክዎ አስፈላጊ መረጃን ያረጋግጡ።

• ጥቅሶችን፣ ውሂብን፣ ቴክኒካዊ መረጃን ወይም ወደ ውጫዊ ሰነዶች የሚያመሩ ማጣቀሻዎችን ሁልጊዜ ያረጋግጡ።

• ትክክለኛነት አስፈላጊ ሲሆን፣ እንደ ፍለጋ ወይም ጥልቅ ምርምር ያሉ የሚገኙ መሣሪያዎችን ይጠቀሙ እና አገናኞችን በቀጥታ በመጎብኘት ምንጮችን ያረጋግጡ።

• በተለይ በትምህርታዊ አካባቢዎች ውስጥ ትችታዊ አስተሳሰብን ያበረታቱ።